این روزها خبر فعالیت شرکت هایی که برای بازاریابی محصولات خود از سیستم های شبکه ای استفاده می کنند، مرتباً در سطح شهر به گوش می رسد. گویی این گونه شرکت ها به پیوسته در حال افزایش و گسترش فعالیت های خود هستند.

البته عده ای از فعالان اقتصادی با فعالیت شرکت های بازاریابی شبکه ای موافقند و آن را تجارتی پذیرفته شده در دنیا می دانند که تفاوتی اساسی با فعالیت شرکت های هرمی نظیر گولد کوییست دارد. مثلا براساس آنچه پیش از این در رسانه های کشور نیز منتشر شده است، در شرکت های هرمی هدف سود جویی است و اعضای آن با سوء استفاده از مردم کالا را به قیمتی غیر واقعی به دست مشتریان می رسانند اما در بازاریابی شبکه ای چون هدف سود نیست مشتریان کالا را به قیمت واقعی دریافت می کنند. اما متاسفانه در کشور هنوز آنچنان که باید این سیستم آموزش داده نشده اشت. (منبع)
با این حال برخی از شهروندان به ویژه کسانی که برای مدتی در یکی از این سیستم های بازاریابی شبکه ای حضور و فعالیت داشته اند، معتقدند این سیستم ها در عمل فرقی با شرکت های هرمی ندارند و باعث خسارت مالی برای بیشتر اعضای خود می شوند و تنها تعدادی از سرشاخه ها ممکن است به سود اقتصادی مناسبی دست یابند و برای بقیه اعضا جز اتلاف وقت و هزینه سودی ندارد.
در همین راستا، «م.خ» یکی از جوانان سبزواری که مدتی در یکی از همین شرکت های بازاریابی شبکه ای فعالیت کرده است به خبرنگار اسرارنامه می گوید: شرکت هایی که سیستم های بازاریابی شبکه ای در ایران ارائه می دهند با اینکه مجوز هم دارند و خودشان مدعی تفاوت عملکردشان با شرکت های هرمی هستند، اما در عمل روش های چندان بهتری ندارند و به طور مثال فقط در بهشت را به اعضای خود نشان می دهند و آن ها را وارد جمع خود می کنند ولی بعد از ورود به سیستم راه رسیدن بهشت را ناهموار و طولانی دانسته و تلاش مضاعفی را از افراد مطالبه میکنند و شخص تازه وارد به خاطر اینکه سرمایه خود را دوباره باز گرداند ، داشته های خود را فدای نداشته هایش می کند.


وی می افزاید، این شرکت ها، شعارشان عرضه مستقیم کالا به مشتری و حذف واسطه های غیر ضروری است، اما در عمل کاری می کنند که اعضا به سمت یک نوع مصرف گرایی غیرضروری پیش بروند و هر ماه باید مقدار زیادی از این شرکت ها خرید کنند تا فعال محسوب شوند.
به گفته «م.خ» در نتیجه فعالیت و تبلیغات این شرکت ها اعضا اغلب به طمع کسب سود بیشتر می افتند و مجبور می شوند، کالاهایی را خرید کنند که چندان مورد نیازشان نبوده است و از طرفی  علاوه بر اینکه باید خود اعضا به صورت ماهانه مبالغ مشخصی خرید کنند، باید برای کسب سود بیشتر اعضای جدیدی نیز معرفی کنند و زیرشاخه های خود را تکمیل نمایند.
این شهروند در ادامه به خبرنگار اسرارنامه می گوید: این شرکت ها معمولا فعالیت های خود را کارآفرینی معرفی می کنند و با عناوین زیبایی نظیر برگزاری کارگاه آموزشی کارآفرینی سالن های اجتماعات را در دانشگاه ها و یا سایر دستگاه های معتبر دولتی کرایه می کنند و جلسات خود با حضور اعضایشان در این مکان ها برگزار کرده و طوری وانمود می کنند که انگار فعالیت هایشان از صفر تا صد زیر نظر دانشگاه ها و موسسات دولتی است.
اما «م.خ» معتقد است: کاری که این شرکت ها انجام می دهند، کارآفرینی نیست و به نوعی بیشتر پرورش بازاریابِ مصرف گراست که سود سرشار از این تجارت را روانه جیبِ تولید کنندگان محصول و سرشاخه های اصلی می کند و افرادی که در سلسله مراتب پایین تر، عضویت دارند به نوعی مورد استعمار قرار می گیرند تا هم برای جذب اعضای بیشتر تبلیغات رایگانی برای محصولات شرکت داشته باشند و هم خودشان هرچه بیشتر مصرف کننده محصولات باشند به طوری که هر کس بتواند مصرف بالاتری داشته باشد و اعضای بیشتری را وارد شبکه کند، سود بیشتری خواهد کرد، اما عده خیلی کمی به این مرحله می رسند.
این جوان سبزواری که خود بیش از ۲۰ ماه با حدود ۲۳ زیرشاخه، در یکی از سیستم های بازاریابی شبکه ای فعالیت کرده است، درباره نحوه مجوز فعالیت گرفتن این شرکت ها می گوید، سایتی به نام ایران هشدار که ظاهراً زیر نظر مراجع قانونی است وظیفه اعطای مجوز به این شرکت ها را دارد اما هنگام ورود به این سایت در همان ابتدا هشدار درشتی درج شده است که اعطای مجوز به شرکت های بازاریابی شبکه ای به معنی تأیید نحوه فعالیت آن ها نمی باشد.(منبع)


وی در پایان خواستار آن شد که اداره صنعت ، معدن و تجارت شهرستان روی فعالیت این گونه شرکت ها بیشتر نظارت کند و همچنین با اعلام اینکه بعد از ظهر شنبه ۶ تیرماه یکی از همین شرکت های بازاریابی شبکه ای در سالن دانشگاه آزاد سبزوار همایشی برگزار خواهد کرد، از دانشگاه ها که ممکن است سالن های خود را در اختیار این شرکت ها بگذارند، درخواست کرد، حتی الامکان اجازه ندهند برگزاری چنین همایش هایی در داخل دانشگاه ها باعث شود، جوانان و دانشجویان گمان کنند که فعالیت شرکت های بازاریابی شبکه ای مورد حمایت دانشگاه هاست و از این طریق برای این  شرکت ها به طور ناخودآگاه اعتبار ویژه ای کسب شود.

 

منبع: اسرارنامه/